Frédéric Chopin'in sol minör sonatı, bestecinin yayımlanan son eseridir. Chopin neredeyse yalnızca piyano için yazmıştı; bu sonat onun az sayıdaki oda müziği eserinden biridir. Eser bir viyolonselci dostu için yazılmıştır ve yazının çalgıya yakınlığı bu ilişkiden gelir. Buna karşılık piyano bölümü hiçbir noktada geri çekilmez.
Bu, sonatın en çok tartışılan yanıdır ve denge sorununu doğrudan yaratır. Birinci bölüm uzundur ve armonik olarak yoğundur; kesitler net biçimde ayrılmazsa dinleyici yön kaybeder. Scherzo kısa ve keskindir; orta bölümü şarkı söyleyen bir çizgi taşır. Largo yalnızca birkaç dakikadır ama eserin ağırlık merkezidir.
Bu bölümde viyolonsel neredeyse konuşur gibi ilerler ve süsleme kullanılmaz. Final hareketlidir ve sonatı kararlı bir kapanışa taşır. Denge sorunu provada iki yolla çözülür: piyano kapağı ayarı ve dinamik ölçeğin yeniden yazılması. İkinci yol daha kalıcıdır; piyanist kendi ölçeğini viyolonselin taşıyabileceği aralığa çeker.
Viyolonselcinin çözümü ise ses gücünü artırmak değil, temas noktasını köprüye yaklaştırmaktır. Bu, hacmi büyütmeden sesin taşıma gücünü artırır.
Sonatın birinci bölümü bazı programlarda atlanır ve eser üç bölüm hâlinde çalınır. Bu uygulama bestecinin ilk seslendirmesine dayanır ama bugün çoğu icracı dört bölümü birden tercih eder.
Derslerimizde Chopin sonatı, dinamik ölçeğin yeniden kurulması ve temas noktası ayarıyla çalıştırılır.